GRANIET FILM

< back

Grimm: Interview Jacob Derwig

Door: Sven Gerrets

Bron: Xi nummer 2 - jaargang 12

Jacob Derwig is een druk man. Naast zijn rol in Grimm, staan nog tal van andere producties op stapel. Ook in het theater staat het een en ander te gebeuren voor Derwig. Daar komt nog bij dat hij en zijn vrouw Kim van Kooten binnenkort gezinsuitbreiding verwachten. Reden genoeg dus om deze 'rising star' aan de tand te voelen.

Wat trok je aan in Grimm?

Het begon bij Alex, door wiens films ik aangezet werd om überhaupt toneel te gaan spelen. Ik ben tot mijn grote geluk met hem in contact gekomen en heb een voorstelling bij hem gespeeld en een klein rolletje in De Jurk gehad. Dit was zijn nieuwe speelfilm waarvoor hij mij vroeg om de hoofdrol te spelen, dus ik heb eigenlijk nooit hoeven nadenken: Vind ik die rol wel interessant, ik wou dat gewoon doen. Het intrigerende is dat je bij het spelen van een rol bij hem niet heel veel hebt aan psychologie of zoiets, wel veel aan een soort van vastberadenheid, halsstarrigheid, koppigheid, eigenwijsheid, vervelendheid en bovenal humor. Dat zijn ingrediënten van zijn personages, en dat maakt zijn films ook zo eigenzinnig.

Hoe ging dat dan. Jij zag een film van Alex en dacht..

Abel zag ik. Ik zat op de middelbare school en speelde wel eens toneel, en toen ik dat zag dacht ik, dus dit kan ook, wat zou het waanzinnig zijn om ooit in een film van hem te kunnen spelen. Het is zo'n eigen taal, niet de Joep Meloen-achtige humor, en niet Een Vlucht Regenwulpen, dat was een beetje wat er gemaakt werd toen ik opgroeide. Toen bleek dat het een toneelmaker was, dat hij voorstellingen maakte, die ben ik ook gaan zien. Voelde mezelf nog geen toneelspeler toen ik zeventien was, dat durfde ik gewoon nog niet, dus ging ik eerst theaterwetenschappen doen, om iets "achter de schermen" te kunnen doen. En toen ik daar 3 jaar zat dacht ik, ik weet niet wat ik met deze studie moet gaan doen, maar ik had wel een soort smaak ontwikkeld en in de praktijk een beetje gerommeld. Toen dacht ik: Ik moet nu maar proberen toneelspeler te worden, dus ben naar Arnhem gegaan en ben daar aangenomen

Je hebt met Alex ook al in het theater samengewerkt, aan Adel Blank, heeft dat direct te maken met waarom hij jou voor deze film vroeg?

Ja, wij waren de twee jongeren in die voorstelling, Halina en ik, en toen was hij met een idee bezig voor een film over een broertje en een zusje naar aanleiding van een sprookje dat hij in zijn hoofd had van Grimm, Broertje en Zusje heet dat, en door ons is hij op dat idee gekomen. Hij heeft me toen ook meteen gevraagd.

En hoe bereid je je dan voor op zo'n rol, als je niets hebt aan psychologie? Kijk je zijn oude films nog een keertje?

Ja, maar dat hoeft op zich niet. Alex is er zo nadrukkelijk bij, ik denk dat ik door het repeteren al wel doorheb waar zo'n personage uit bestaat. Het wordt nooit heel dramatisch, emotioneel of sentimenteel. Het zijn nogal hoekige, zwart-witachtige karakters. Ik vind het mooi als ik zelf zo'n film terugkijk, om te zien met hoe weinig je zo'n personage bouwt. We spelen alles vrij droog, en toch geloof je waar die broer en zus in terecht komen.

Je hebt ook al als Hamlet in het theater gestaan, dat lijkt me het andere uiterste, hoe schakel je om tussen die twee?

Ik denk dat de basis toch hetzelfde is, als je als acteur moet kijken en luisteren naar je tegenspeler, moet reageren op wat er is. Hamlet is natuurlijk begiftigd met een enorm probleem en enorme gedachtestromen, en bij het werk van Alex zijn die veel simpeler.

Je hebt drie jaar theaterwetenschappen gedaan, heeft dat je geholpen bij het acteren?

Ja, ik heb daar in alle luwte in een practicumtheater van theaterwetenschappen kunnen spelen, produceren en oefenen met licht en geluid. Het heeft me wel op de hoogte gebracht van waar het bij theater allemaal over gaat, dat het meer is dan toneel spelen alleen. Nu bij 't Barre Land zijn we met z'n allen verantwoordelijk voor alles, omdat we een collectief zijn, daar komt dat wel heel rechtstreeks uit voort.

Kan je iets meer vertellen over die voorstelling waar je nu mee bezig bent?

Het is een voorstelling op basis van een roman van Elias Canetti, Het Martyrium, heet het, waanzinnig. Het gaat over een professor die boekengek is, en de wereld is zijn bibliotheek. Hij neemt een huishoudster aan en dat is een verkeerde keuze, want die neemt zijn hele leven over, gooit hem zelfs het huis uit. En in de wereld komt hij dan niet ver, wordt voortdurend bedrogen, komt in een hallucinerende stroom en steekt uiteindelijk zijn eigen bibliotheek in de fik. Dat maken we met z'n elven, regisseren we met z'n elven, alles doen we samen.

En in je eentje regisseren?

Ik ga nu iets regisseren bij de Theatercompagnie, en daar word ik wel echt de "baas". Bij 't Barre Land wordt het altijd een collectief gesprek. Hoe zou jij het oplossen, ik zou dit doen, ik zou dat doen. Nu wordt dat aan mij gevraagd. Het gaat niet zozeer om de baas zijn, maar het stimuleert mij om mijn smaak nog verder door te denken, wat zou er gebeuren als we zouden doen wat ik zou doen. Ik kan me dan niet verschuilen achter een gesprek. Ik vind het interessant om te kijken of ik acteurs verder kan helpen, ze kan inspireren, ze mooi kan laten spelen. Nou heb ik wel al hele goede acteurs tot mijn beschikking, onder anderen Bart Klever, Anneke Blok, Eva Duijvestein, Nadja Hüpscher. Ik zie het als een heel zuiver stuk, dat ook heel zuiver gedirigeerd moet worden, dan zie ik mezelf als dirigent. Ik ben erg benieuwd.

Dus daar ben je nu mee bezig, mentale voorbereiding?

Ik lees het nu veel, en we zijn in gesprek met de vormgever, kostuumontwerper, en half november beginnen we met daadwerkelijk repeteren.

Maar even terug naar Grimm. Hoe waren de opnames? Waar is het allemaal opgenomen?

Zes weken in Spanje, San Jose, helemaal de zuidpunt, dat is precies 12 maanden geleden. En we hebben ook nog een week in Duitsland gedraaid, midden in de winter met vijftien graden onder nul en een periode in Nederland, in de studio. Wat ik niet verwacht had was dat het gewoon een actiefilm bleek te zijn. Pistolen, rennen, vechten, pijl en boog, een shoot out in een Western setting, zandstormen, best wel heel heftig. Ik heb ook ontzettend veel moeten achtervolgen, auto's, brommers, eindeloos. Waar trouwens maar weinig van terug te zien is in de film, ik heb echt tien keer zo lang op een brommer gezeten.

Er is nogal een tijdje gedoe geweest rondom de financiering van het project, merk je daar als acteur iets van?

Ik was drie jaar geleden al aan boord van het project, en twee jaar geleden zouden we dan echt gaan draaien. Eerst zonder CV, toen toch maar met, maar toch maar weer zonder. Die CV bleek toen heel onduidelijk van opzet te zijn, en toen dat eenmaal wel duidelijk was bleek de inschrijvingsdatum te dichtbij, zodat het niet lukte om de CV vol te krijgen met participanten. Dus dat werd uitgesteld, en dat maak je allemaal mee, terwijl je de hele tijd je agenda open houdt. Ik wil wel theater doen, ook wel andere films, maar ik wil in ieder geval dat! Dan gaat het niet door en wordt het volgend seizoen, dat is vreselijk vervelend.

Ben je daardoor nog andere projecten misgelopen? Max in Phileine ofzo?

Daar heb ik ook auditie voor gedaan, maar daar wilden ze me uiteindelijk toch niet hebben. Maar iets misgelopen, nee, eigenlijk niet, want dit wilde ik sowieso niet missen.

Als het filmen dan eenmaal op gang is, merk je dan nog iets van het hele gedoe er omheen?

Nee, absoluut niet. Het is met minder geld gemaakt, dat merk je dan wel. Als je nu weer leest dat de overheid doorkrijgt dat ze wel heel royaal hebben geïnvesteerd. Ja, dat wist iedereen al lang. Het kost heel veel geld om een CV op te zetten. Als de overheid nou zegt, hier heb je geld om een film te maken, nee, dan verzinnen ze een hele dure constructie.

Geen grote fan van de regeling dus?

Nou, als het een regeling is die het mogelijk maakt om mooie films te maken zoals Minoes, Zus en Zo, Phileine, dan vind ik dat alleen maar goed. Maar als je een paar stappen terug kijkt. Als bijvoorbeeld Alex een aanvraag indient bij het filmfonds, en daar zeggen ze, ja, dat moet gemaakt worden, waarom geeft het filmfonds dan niet het geld en zegt: hier, maak het. Nee, je krijgt een beetje, en dan moet je bij dat fonds ook nog een beetje halen, en daar nog wat, en dan ben je nog pas op de helft. Ik hoop dan dat als ze er nu achter komen dat die regeling best wel duur is, ze iets anders verzinnen. Spek bijvoorbeeld het filmfonds, verzestienvoudig hun budget.

Heb je de film al in zijn geheel gezien?

Ja, de film is officieel in première gegaan in San Sebastián. Het publiek vond het geweldig. Ik vind hem te gek, het is meer een sprookje geworden dan ik dacht. Het is avontuurlijker dan zijn vorige films, en ik ben er apetrots op.

Zit er een boodschap in Grimm?

Nee, al ga ik van alles bij elkaar verzinnen, ik hoor Alex al zeggen: rot toch op.

Film hoeft dus ook niet per se een boodschap te hebben?

Nee, ik vind wel dat het iets meer moet zijn dan vermaak. Voor theater geldt die vraag ook altijd. Het moet natuurlijk wel ergens over gaan, maar een goede film hoeft geen boodschap te hebben.

Voor welke goede films ga jij naar de bioscoop?

Ik probeer zoveel mogelijk te zien. Ik vond Bloody Sunday erg mooi, of In This World van Winterbottom, ook al zo'n talent, wat die allemaal uit zijn hoed tovert. Ik ga vooral naar de Europese producties, of de meer onafhankelijke Amerikanen.

Je speelt wederom een beetje een bizarre rol, zoek je ze daar op uit?

Waar ze elkaar wel een beetje raakten, was bijvoorbeeld in Temmink en in Lek, dit is dan wat normaler denk ik, niet qua sfeer, maar het personage heeft niet heel veel karaktereigenschappen, het is toch een tekeningetje van Alex.

Ik heb wel het geluk dat ik met mensen als Willem van de Sande Bakhuyzen, Alex, Jean van de Velde kan werken, die heel erg duidelijk weten wat ze willen maken. En hoe collectief theater kan zijn, zo hiërarchisch is film. Je moet je als acteur over kunnen geven aan een regisseur.

Vind je dat makkelijk?

Bij Alex wel, dan is het heerlijk. Bij Willem ook. Als je met een regisseur werkt die het eigenlijk niet zo goed weet, dan is het heel moeilijk. Je hebt op een filmset niet heel veel tijd om een gesprek aan te gaan over hoe je een scène aan zou pakken. Een regisseur moet zeggen, zo wil ik het, meer dit, dat mag je uitstellen, daar nog even wachten, dit wil ik zien. Dan kan ik dat uitvoeren. Tijdens de repetities kun je natuurlijk wel dingen uitzoeken, maar uiteindelijk moet het er in die ene dag op.

Heb jij de luxe om alleen de rollen uit te kunnen kiezen die jij wil spelen?

Ik kies zorgvuldig. Ik heb De Dominee afgezegd, ik was benaderd om Klaas Bruinsma te spelen, maar ik vond het script niet goed. En dat werd herschreven en toen vond ik het nog niet goed. Als het dan niet heel goed klikt met de regisseur, wat in dit geval een twijfelgeval was, dan doe ik het gewoon niet. Terwijl andere mensen dat misschien wel zouden doen. Maar dat vind ik niet zozeer luxe, meer een zorgvuldigheid. Het idee dat je echt ongelukkig kan worden door film als je te vaak iets speelt waar je niet achter staat.

Zijn er projecten die je graag nog zou willen doen? Of had willen doen?

Ja, Willem van de Sande wil ik dolgraag weer eens ontmoeten (na onze samenwerking bij Bij ons in de Jordaan). Ik ben ook heel trots op Iles Flottantes, dat vond ik ook een heel bijzondere film, ook heel leuk om met Nanouk Leopold te werken. Geef die vrouw geld voor nog een film!

En naast theater en film?

We zijn bezig met een hoorspel, Het Bureau van Voskuil. Half acterend Nederland werkt er aan mee, heel erg leuk. En ik doe ook wel stemmen, Disney heb ik al mogen doen, dat is ook heel leuk. Daar vul je al aardig je leven mee. En straks word ik vader, dat is het leukste van alles!


© Sven Gerrets Xi

< back

GRANIET FILM, Archangelkade 15, 1013 BE, Amsterdam